Czym jest model IFC i jak wykorzystuje się go w BIM?

Projekty realizowane w technologii BIM często angażują architektów, konstruktorów, projektantów instalacji MEP, wykonawców oraz właścicieli obiektów, którzy korzystają z różnych programów. Wymiana informacji pomiędzy tymi systemami może być problematyczna, ponieważ każde oprogramowanie wykorzystuje własne formaty natywne.

Format IFC powstał właśnie po to, aby umożliwić otwartą i ustandaryzowaną wymianę danych BIM pomiędzy różnymi programami.

Model IFC może zawierać znacznie więcej niż samą geometrię 3D. Oprócz elementów budynku przechowuje informacje o ich właściwościach, materiałach, klasyfikacji, wzajemnych relacjach oraz inne dane wykorzystywane na różnych etapach cyklu życia obiektu.

W przypadku istniejących budynków modele IFC mogą być również tworzone na podstawie dokładnych danych pomiarowych. Skanowanie laserowe 3D, przetwarzanie chmury punktów i modelowanie BIM pozwalają odwzorować rzeczywisty stan obiektu w postaci uporządkowanego modelu cyfrowego, który następnie może zostać przekazany w formacie IFC.

Czym jest model IFC?

Model IFC to cyfrowy model informacji o budynku zapisany zgodnie ze standardem Industry Foundation Classes. IFC zapewnia ustandaryzowaną strukturę opisu budynków, infrastruktury, poszczególnych elementów oraz ich właściwości i wzajemnych relacji.

W przeciwieństwie do zwykłego modelu 3D model IFC BIM nie zawiera wyłącznie informacji geometrycznych.

Przykładowo ściana w modelu IFC może zawierać informacje dotyczące:

• wymiarów,
• lokalizacji,
• materiału,
• typu elementu,
• właściwości,
• powiązania z kondygnacjami i pomieszczeniami,
• relacji z innymi elementami budynku.

Ta sama zasada dotyczy elementów konstrukcyjnych, drzwi, okien, urządzeń technicznych, rur, kanałów wentylacyjnych, instalacji elektrycznych i innych elementów.

Dzięki uporządkowanej strukturze IFC jest szczególnie przydatny wtedy, gdy informacje BIM muszą być przekazywane pomiędzy różnymi zespołami projektowymi i środowiskami programowymi.

Czym jest plik IFC?

Plik IFC służy do zapisywania i wymiany informacji o budynku zgodnie ze standardem Industry Foundation Classes.

Określenia „plik IFC” i „model IFC” są często używane zamiennie, jednak istnieje między nimi niewielka różnica.

Model IFC oznacza uporządkowaną cyfrową reprezentację budynku i związanych z nim informacji, natomiast plik IFC jest konkretnym plikiem służącym do zapisania i przekazywania tego modelu pomiędzy programami.

Plik IFC może więc zawierać zarówno geometrię 3D budynku, jak i uporządkowane informacje dotyczące poszczególnych obiektów znajdujących się w modelu.

Dzięki temu architekci, inżynierowie, wykonawcy i właściciele obiektów mogą wymieniać dane BIM bez konieczności korzystania przez wszystkich uczestników projektu z tego samego oprogramowania.

Czym jest format pliku IFC?

Format IFC jest otwartym formatem danych BIM opracowanym w celu zapewnienia interoperacyjności pomiędzy różnymi programami wykorzystywanymi w architekturze, budownictwie, projektowaniu instalacji i zarządzaniu obiektami.

Skrót IFC oznacza Industry Foundation Classes.

Zamiast przedstawiać budynek wyłącznie jako zbiór linii lub powierzchni, IFC organizuje dane w postaci rozpoznawalnych obiektów budowlanych oraz relacji między nimi.

Model IFC może rozróżniać między innymi:

• ściany,
• stropy,
• słupy,
• belki,
• dachy,
• drzwi,
• okna,
• pomieszczenia i przestrzenie,
• elementy HVAC,
• rurociągi,
• kanały wentylacyjne,
• urządzenia elektryczne.

Każdy z tych obiektów może posiadać dodatkowe właściwości i informacje.

Ponieważ IFC jest formatem otwartym, informacje projektowe mogą być przekazywane pomiędzy różnymi środowiskami BIM bez pełnego uzależnienia projektu od natywnego formatu jednego programu.

Jakie informacje zawiera model IFC BIM?

Dokładna zawartość modelu IFC zależy od wymagań projektu oraz zakresu informacji uwzględnionych podczas modelowania i eksportu.

Typowy model IFC może zawierać:

• geometrię architektoniczną,
• elementy konstrukcyjne,
• instalacje MEP,
• kondygnacje budynku,
• pomieszczenia i przestrzenie,
• wymiary elementów,
• materiały,
• typy obiektów,
• klasyfikacje,
• zestawy właściwości,
• relacje przestrzenne,
• informacje o wyposażeniu.

W przypadku istniejącego budynku model może przedstawiać rzeczywistą geometrię uzyskaną podczas pomiarów, a nie jedynie pierwotne założenia projektowe.

Ma to szczególne znaczenie podczas remontów, przebudowy, modernizacji oraz zarządzania obiektami, gdy dostępna dokumentacja nie zawsze odpowiada aktualnemu stanowi budynku.

Jak IFC jest wykorzystywany w BIM?

Jednym z najważniejszych zastosowań IFC w procesie BIM jest wymiana informacji pomiędzy uczestnikami projektu.

Architekt może pracować w jednym programie BIM, konstruktor w innym, a projektanci instalacji korzystać ze specjalistycznego oprogramowania branżowego.

IFC zapewnia wspólny format wymiany, dzięki któremu zespoły mogą przekazywać sobie informacje bez konieczności pracy w jednym środowisku programowym.

Przykładowo model architektoniczny może zostać wyeksportowany do IFC i przekazany konstruktorom lub projektantom instalacji w celu dalszego opracowania i koordynacji projektu.

IFC wspiera więc współpracę pomiędzy:

• architektami,
• konstruktorami,
• projektantami instalacji MEP,
• koordynatorami BIM,
• wykonawcami,
• konsultantami,
• zarządcami obiektów,
• inwestorami i właścicielami budynków.

Taka interoperacyjność jest jednym z podstawowych założeń procesów openBIM.

IFC a natywne formaty BIM

IFC i natywne pliki BIM pełnią różne funkcje.

Formaty natywne są przeznaczone przede wszystkim do tworzenia i edytowania modeli w określonym programie. Mogą zawierać charakterystyczne dla danego oprogramowania obiekty, parametry, ustawienia oraz funkcje.

IFC służy przede wszystkim do wymiany uporządkowanych informacji BIM pomiędzy różnymi aplikacjami.

IFC	Natywny format BIM
Otwarty format wymiany danych	Format właściwy dla konkretnego oprogramowania
Przeznaczony do interoperacyjności	Przeznaczony głównie do tworzenia i edycji modelu
Może być używany na różnych platformach BIM	Najlepiej działa w swoim natywnym środowisku
Wykorzystuje ustandaryzowane obiekty i właściwości	Może zawierać informacje charakterystyczne dla danego programu
Przydatny do długoterminowej wymiany danych	Przydatny podczas aktywnego opracowywania modelu

IFC nie musi więc zastępować natywnych plików BIM. W wielu projektach przekazywane są oba formaty, ponieważ każdy z nich służy do innych celów.

IFC a Revit (RVT)

Plik RVT jest natywnym formatem projektu Autodesk Revit. Służy do tworzenia, edytowania i zarządzania modelem bezpośrednio w środowisku Revit.

IFC jest natomiast otwartym formatem wymiany danych BIM pomiędzy różnymi programami.

Model roboczy może więc być opracowywany w formacie RVT, a następnie eksportowany do IFC w celu koordynacji, weryfikacji lub przekazania uczestnikom projektu korzystającym z innych programów.

IFC2x3 a IFC4 – czym się różnią?

W projektach BIM stosowane są różne wersje standardu IFC. Do najczęściej spotykanych należą IFC2x3 oraz IFC4.

IFC2x3 jest od wielu lat szeroko wykorzystywany w branży AEC i nadal występuje w wielu istniejących procesach BIM.

IFC4 jest nowszą wersją standardu i wprowadza ulepszenia dotyczące między innymi struktury danych, reprezentacji geometrii oraz obsługi współczesnych procesów BIM.

Wybór odpowiedniej wersji zależy między innymi od:

• wymagań projektu,
• wymagań inwestora,
• Planu Realizacji BIM (BEP),
• kompatybilności oprogramowania,
• wymaganego zakresu wymiany informacji,
• planowanego sposobu wykorzystania modelu.

Dlatego wymaganą wersję IFC najlepiej określić przed rozpoczęciem przygotowania i eksportu modelu.

Jak otworzyć plik IFC?

Pliki IFC można otwierać za pomocą wielu programów BIM oraz specjalistycznych przeglądarek IFC.

W zależności od używanego oprogramowania użytkownik może między innymi:

• poruszać się po modelu 3D,
• analizować poszczególne elementy budynku,
• sprawdzać właściwości obiektów,
• ukrywać lub izolować wybrane kategorie,
• analizować instalacje techniczne,
• przeglądać informacje zapisane w modelu.

Do pracy z plikami IFC wykorzystywane są zarówno programy do modelowania BIM, platformy koordynacyjne, jak i dedykowane przeglądarki IFC.

Jeżeli celem jest jedynie przeglądanie i weryfikacja modelu, bez edycji jego geometrii źródłowej, przeglądarka IFC jest zazwyczaj wystarczającym rozwiązaniem.

Czy można zaimportować plik IFC do Revit?

Tak. Autodesk Revit obsługuje pliki IFC, chociaż sposób pracy z nimi różni się od pracy z natywnym modelem RVT.

W zależności od celu plik IFC można otworzyć lub podłączyć do projektu Revit.

Podłączenie modelu IFC jest przydatne między innymi wtedy, gdy ma on służyć jako model referencyjny podczas koordynacji z inną branżą.

Należy jednak pamiętać, że IFC jest formatem wymiany danych, a nie natywnym formatem Revit. Niektóre informacje lub funkcje charakterystyczne dla konkretnego oprogramowania mogą więc zachowywać się inaczej po wymianie IFC.

Dlatego podczas przekazywania modeli pomiędzy różnymi środowiskami BIM należy zawsze zweryfikować ustawienia importu i eksportu.

Modele IFC dla istniejących budynków

IFC jest szczególnie przydatny w projektach dotyczących istniejących budynków.

Wiele starszych obiektów posiada niepełną lub nieaktualną dokumentację. Wielokrotne przebudowy i modernizacje mogą również sprawić, że rzeczywisty stan budynku znacznie różni się od pierwotnych rysunków.

W takich sytuacjach proces może rozpocząć się od skanowania laserowego 3D.

Skanery laserowe rejestrują rzeczywistą geometrię obiektu i dostarczają dokładnych danych przestrzennych. Po przetworzeniu pomiary tworzą chmurę punktów odwzorowującą aktualny stan budynku.

Na jej podstawie można następnie opracować uporządkowany model BIM.

Typowy proces wygląda następująco:

Skanowanie laserowe 3D → Chmura punktów → Model BIM → Model IFC

Gotowy model IFC zapewnia zespołom projektowym dokładną cyfrową reprezentację istniejącego obiektu, którą można wykorzystać podczas remontu, przebudowy, modernizacji, koordynacji oraz przyszłego zarządzania budynkiem.

Jak powstaje model IFC na podstawie chmury punktów?

Tworzenie modelu IFC na podstawie danych pomiarowych przebiega w kilku etapach.

1. Skanowanie laserowe 3D

Istniejący budynek lub obiekt jest skanowany za pomocą precyzyjnych skanerów laserowych.

Miliony punktów pomiarowych rejestrują geometrię ścian, podłóg, stropów, elementów konstrukcyjnych, urządzeń oraz widocznych instalacji technicznych.

2. Przetwarzanie chmury punktów

Poszczególne skany są rejestrowane we wspólnym układzie współrzędnych i łączone w jednolitą chmurę punktów.

Dane są następnie weryfikowane, oczyszczane i przygotowywane do dalszego modelowania.

3. Modelowanie BIM

Specjaliści BIM wykorzystują chmurę punktów jako dokładną podstawę geometryczną do odtworzenia wymaganych elementów budynku.

W zależności od zakresu projektu model może obejmować architekturę, konstrukcję, instalacje MEP, wyposażenie oraz inne elementy.

4. Klasyfikacja obiektów i uzupełnienie informacji

Elementy modelu są odpowiednio strukturyzowane i klasyfikowane zgodnie z wymaganiami projektu.

Do poszczególnych obiektów mogą zostać również przypisane wymagane właściwości i informacje.

5. Eksport do IFC

Po zakończeniu modelowania gotowy model BIM jest eksportowany do wymaganej wersji IFC zgodnie z ustalonymi parametrami projektu.

6. Kontrola jakości

Gotowy model powinien zostać zweryfikowany pod kątem geometrii, struktury, klasyfikacji obiektów, współrzędnych, właściwości oraz zgodności z wymaganą specyfikacją IFC.

Taki proces pozwala w ramach usługi Scan to BIM przekazać klientowi zarówno natywne pliki BIM, jak i otwarte modele IFC zgodnie z wymaganiami projektu.

Do czego wykorzystuje się modele IFC?

Modele IFC mogą być wykorzystywane na wielu etapach cyklu życia budynku.

Najczęstsze zastosowania obejmują:

• koordynację BIM,
• planowanie remontów,
• modernizację budynków,
• przebudowę istniejących obiektów,
• rozwój projektu,
• planowanie prac budowlanych,
• dokumentację stanu istniejącego,
• zarządzanie obiektem,
• wymianę informacji o wyposażeniu i zasobach,
• długoterminową dokumentację cyfrową budynku.

W przypadku istniejących obiektów modele IFC są szczególnie przydatne wtedy, gdy wielu projektantów, konsultantów i wykonawców potrzebuje dostępu do wspólnej cyfrowej reprezentacji budynku bez uzależnienia od jednego środowiska programowego.

Co należy sprawdzić przed przekazaniem modelu IFC?

Sam eksport modelu BIM do IFC nie gwarantuje jeszcze, że gotowy plik zawiera wszystkie wymagane informacje.

Przed przekazaniem modelu należy zweryfikować między innymi:

• geometrię modelu,
• klasyfikację obiektów,
• zestawy właściwości,
• kondygnacje,
• strukturę przestrzenną,
• układ współrzędnych,
• wersję IFC,
• wymagany poziom szczegółowości,
• wymagany zakres informacji.

Wymagania dotyczące modelu najlepiej ustalić już na początku projektu, ponieważ sposób wykorzystania IFC może znacząco różnić się w zależności od potrzeb inwestora.

Model przeznaczony do koordynacji projektowej może wymagać innych informacji niż model przygotowany do zarządzania obiektem lub długoterminowej dokumentacji budynku.

Modele IFC i dokumentacja BIM od ScanM2

W zależności od wymagań projektu ScanM2 może przekształcić rzeczywisty stan istniejącego obiektu w dokładną dokumentację cyfrową przy wykorzystaniu skanowania laserowego 3D i modelowania BIM.

Zakres materiałów przekazywanych klientowi może obejmować:

• modele IFC,
• natywne modele BIM,
• modele Revit,
• zarejestrowane chmury punktów,
• rysunki CAD,
• rzuty kondygnacji,
• elewacje,
• przekroje,
• dokumentację PDF.

Formaty plików, struktura modelu, poziom szczegółowości oraz zakres informacji są ustalane zgodnie z przeznaczeniem modelu i wymaganiami konkretnego projektu.

Podsumowanie

IFC odgrywa ważną rolę we współczesnych procesach BIM, ponieważ zapewnia otwarty i ustandaryzowany sposób wymiany informacji o budynku pomiędzy różnymi programami oraz uczestnikami projektu.

W przeciwieństwie do zwykłego pliku 3D model IFC może zawierać uporządkowane informacje dotyczące elementów budynku, ich właściwości, klasyfikacji oraz wzajemnych relacji.

W przypadku istniejących budynków IFC jest szczególnie przydatny w połączeniu ze skanowaniem laserowym 3D, przetwarzaniem chmury punktów oraz Scan to BIM. Dokładne dane pomiarowe mogą zostać przekształcone w uporządkowany model BIM i przekazane w formacie IFC do wykorzystania podczas remontu, modernizacji, koordynacji, zarządzania obiektem oraz przyszłych inwestycji.

FAQ